Porezi u Crnoj Gori u 2026. godini

Crna Gora se i dalje široko percipira kao relativno jednostavna poreska jurisdikcija, ali trenutni sistem je složeniji nego što ta reputacija sugeriše. Od 20. aprila 2026, osnovni okvir se zasniva na progresivnom porezu na dobit preduzeća od 9% do 15%, progresivnom sistemu poreza na dohodak fizičkih lica sa stopama od 0%, 9% i 15%, standardnoj stopi PDV-a od 21%, umanjenim stopama PDV-a od 15% i 7%, kategoriji PDV-a od 0%, te posebnim pravilima za porez na imovinu, porez na promet nepokretnosti, porez po odbitku, i raznim taksama nalik akcizi. Za preduzeća, investitore i međunarodno mobilna lica, stvarni poreski ishod često manje zavisi od početne stope, a više od toga da li se primjenjuje izuzeće, umanjena stopa ili pozicija iz ugovora.

Porez na dobit preduzeća u Crnoj Gori

Crna Gora primjenjuje progresivni porez na dobit preduzeća sistem. Oporezivi dobit do EUR 100,000 oporezuje se po stopi od 9%. Dobit od EUR 100.000,01 do EUR 1.500.000 se oporezuje saEUR 9.000 plus 12% na iznos preko EUR 100.000. Dobit prekoEUR 1.500.000 se oporezuje saEUR 177.000 plus 15% na iznos preko EUR 1.500.000. U praktičnom smislu, to znači da manji i srednji preduzeći imaju koristi od relativno skromne ulazne stope, dok veće dobiti ulaze u viši poreski opseg.

Značajan nedavni razvoj je usvajanje režima Globalnog minimalnog poreza na dobit preduzeća u Crnoj Gori početkom 2026. godine. Ovo uvodi okvir dopunskog poreza (top-up tax) od 15% za obuhvaćene multinacionalne i velike domaće grupe prema modelu Stuba Dva (Pillar Two). Za većinu lokalnih SME ovo neće biti ključno pitanje, ali za veće prekogranične grupe to je sada dio poreskog pejzaža i treba ga procjenjivati odvojeno od obračuna običnog domaćeg poreza na dobit preduzeća.

Postoje i značajni izuzeci i olakšice unutar okruženja poreza na dobit preduzeća. Na primjer, prihod od dividendi koji crnogorska kompanija primi od drugog crnogorskog poreskog obveznika je izuzet od poreza na dobit preduzeća na nivou primaoca. Pored toga, amandmani iz 2025. godine uveli su specifičnu olakšicu za porez na dobit preduzeća za reinvestiranu dobit u poljoprivredne projekte ili poljoprivredne djelatnosti, sa ukupnim izuzećem ograničenim na EUR 300.000 tokom trogodišnjeg perioda, podložno odobrenju poreskih organa.

Porez po odbitku

Odvojeno od poreza na dobit preduzeća, Crna Gora propisujeporez po odbitku od 15% na nekoliko kategorija prihoda sa izvorom u Crnoj Gori. Glavne kategorije uključujudividende,kamatice,autorske naknade (royalties),kapitalne dobitke,prihode od najma, i određene naknade plaćene nerezidentima, uključujućinaknade za konsalting, istraživanje tržišta i revizorske usluge. Značajno višiporez po odbitku od 30% primjenjuje se ako se plaćanje vrši entitetima lociranim u navedenim jurisdikcijama poreskih oaza.

Ipak, domaća stopa po odbitku nije uvijek konačna stopa. Ugovori o izbjegavanju dvostrukog oporezivanja Crne Gore mogu smanjiti ili eliminisati porez po odbitku, pod uslovom da primalac može adekvatno dokazatiporesko prebivalište i stvarna korist. U međunarodnom strukturiranju, ova tačka je često važnija od same domaće najviše stope.

Porez na dohodak fizičkih lica

Poreski sistem Crne Gore za dohodak fizičkih lica više nije jedinstvena fiksna stopa. Dohodak od rada se oporezuje progresivno: 0% na bruto mjesečnu zaradu do EUR 700, 9% na dio od EUR 700,01 do EUR 1.000, i 15% na dio iznad EUR 1.000,01. Za dohodak od preduzetništva, godišnji pragovi su 0% do EUR 8.400, 9% od EUR 8.400,01 do EUR 12.000, i 15% iznad EUR 12.000,01.

Ostale glavne kategorije ličnih prihoda se uglavnom oporezuju po stopi od 15%. Ovo uključuje dividende, kamate, prihode od najma, autorske naknade i kapitalne dobitke. Kapitalni dobici se uglavnom oporezuju na razliku između nabavne i prodajne vrijednosti, ali postoje značajni izuzeci: porez na kapitalni dobitak se ne plaća na promet nepokretnosti koja služi kao jedino i glavno prebivalište poreskog obveznika, određeni prometi između supružnika i određeni pokloni srodnicima prvog reda. Prihodi od najma su takođe podložni korisnim standardizovanim odbicima, uključujući 30% standardnog odbitka za troškove tamo gdje stvarni troškovi nisu dokumentovani, dok se standardni odbici od 50% ili 70% mogu primijeniti u određenim slučajevima turističkog najma.

Crna Gora takođe progresivno oporezuje dobitke od igara na sreću: 0% do EUR 50, 10% od EUR 50,01 do EUR 1.500, i 15% iznad EUR 1.500,01. Ovo se često zanemaruje u pojednostavljenim poreskim pregledima, ali je dio trenutne arhitekture ličnog oporezivanja.

Lokalna dopunka i doprinosi za socijalno osiguranje

Pored poreza na dohodak fizičkih lica, opštine uvode lokalnu naknadu. Naknada iznosi 13% od obračunate visine PDPF u većini opština, dok Podgorica i Cetinje primjenjuju 15% iznosa PDPF. Ovo je uvećanje na porez, a ne dodatnih 13% ili 15% samog prihoda.

Oporezivanje zarada se mora čitati i u vezi sa obaveznim doprinosima za socijalno osiguranje. Na osnovu aktuelnih poreskih sumara, zaposleni snosi 10% penzijskog i invalidskog osiguranja plus 0,5% osiguranja od nezaposlenosti, dok poslodavac snosi dodatnih 0,5% osiguranja od nezaposlenosti. Ovi iznosi značajno utiču na troškove zarada i obračun neto zarade čak i tamo gdje se sama stopa PDPF čini umjerenom.

PDV u Crnoj Gori

Sistem PDV-a Crne Gore trenutno funkcioniše sa pet praktičnih kategorija: standardna stopa od 21%, snižene stope od 15% i 7%, stopa od 0%, i zasebna klasa isporuka oslobođenih PDV-a. Opšte pravilo je jednostavno: ako je isporuka oporeziva i ne primjenjuje se posebna odredba, stopa je 21%. Zakon o PDV-u takođe potvrđuje da su preduzeća čiji promet u posljednjih 12 mjeseci ne prelazi 30.000 EUR van obavezne registracije za PDV, iako je dobrovoljna registracija moguća i, jednom kada se odabere, uglavnom obavezuje poreskog obveznika na najmanje tri godine.

Stopa PDV-a od 7% rezervisana je za osnovne i socijalno osjetljive artikle. To uključuje osnovne životne namirnice kao što su hljeb, brašno, mlijeko, mliječni proizvodi, hrana za odojčad, ulje, meso, jaja i šećer, kao i ljekove, ortopedska i protetička pomagala, udžbenike i nastavna sredstva, pijaću vodu osim flaširane vode, dnevne i periodične novine, javni prevoz putnika, usluge javne higijene, pogrebne usluge, stočnu hranu, đubriva, sredstva za zaštitu bilja, sjemena i sadni materijal, žive životinje, menstrualne proizvode i pelene za bebe.

Stopa PDV-a od 15% primjenjuje se na drugu grupu isporuka, od kojih su mnoge veoma relevantne za turizam, kulturu i uslužna preduzeća. Obuhvata knjige i serijske publikacije, usluge smještaja, usluge hrane i pića u restoranima i ugostiteljstvu isključujući alkohol, bezalkoholna pića sa dodatkom šećera i kafu, određene usluge povezane sa autorskim pravima u obrazovanju, književnosti, nauci i umjetnosti, kulturne i sportske događaje sa ulaznicama, korišćenje sportskih objekata bez naknade, usluge marine, solarne panele i usluge frizerskih salona.

Stopa PDV-a od 0% se uglavnom primjenjuje na međunarodno orijentisane ili posebno zaštićene transakcije. Najvažnije kategorije uključuju izvoz, usluge direktno povezane sa izvozom ili uvozom, isporuke koje se koriste u međunarodnom vazdušnom i pomorskom transportu, određene isporuke za diplomatske i međunarodne organizacije, određene lijekove i medicinske uređaje koje finansira država, te isporuke u slobodne zone i carinska skladišta. Pored nulte stope, Zakon o PDV-u sadrži i stvarne izuzetke od PDV-a, uključujući mnoge usluge od javnog interesa kao što su zdravstvo, socijalna zaštita, obrazovanje i kultura, kao i osiguranje i reosiguranje, mnoge bankarske i finansijske usluge, većinu prometa nekretnina osim prve prodaje novoizgrađenog objekta, dugoročni stambeni najam i usluge kockanja.

Jedna tačka zaslužuje posebnu pažnju za 2026. godinu. Izmjene koje stupaju na snagu od 1. aprila 2026. proširile su obim PDV-a na prodaju građevinskog zemljišta za koje je izdata građevinska dozvola. Nasuprot tome, zemljište bez građevinske dozvole ostaje izvan tog poreskog tretmana. Ovo je materijalna promjena za developere, investitore i modeliranje transakcija u sektoru nekretnina.

Porez na imovinu i porez na promet nepokretnosti

Crna Gora jasno razlikuje između godišnjeg poreza na imovinu i poreza na promet nepokretnosti. Godišnji porez na imovinu se obračunava na tržišnu vrijednost nekretnine i uglavnom se utvrđuje u iznosu od 0,25% do 1,00%. Međutim, u određenim slučajevima primjenjuju se viši posebni rasponi, uključujući sekundarne stambene nekretnine po stopi od 0,3% do 1,5%, određene ilegalne objekte po stopi od 0,3% do 2%, i neizgrađeno građevinsko zemljište u 0,3% do 5% Zakon takođe predviđa 20% umanjenje za poreskog obveznika plus 10% za svakog člana domaćinstva, sa ograničenjem od 50% obaveze.

porez na promet nepokretnosti je odvojen i generalno se primjenjuje na prenos vlasništva, osim ako transakcija već ne podleže PDV-u. Stope su progresivne: 3% do 150.000 EUR, 4.500 EUR plus 5% na vrijednost iznad 150.000,01 EUR, i 22.000 EUR plus 6% na vrijednost iznad 500.000,01 EUR. Važno je napomenuti da se prenos novodograđenog objekta koji je predmet PDV-a ponovo ne oporezuje po zakonu o porezu na promet.

Zakon o porezu na promet takođe uključuje značajne izuzetke. Među najrelevantnijima su izuzeća za određene prve kupovine nekretnina od strane kvalifikovanih crnogorskih državljana, određene nasljedne i poklon-transakcije unutar prve nasljedne linije, i određene korporativne restrukturiranja, uključujući unos nepokretnosti u kapital kompanije i određene spajanja, podjele i izdvajanja.

Akcize, porez na kafu i carina

Pored osnovnih poreza, Montenegro takođe naplaćuje akcize na proizvode kao što su alkoholna pića, duvanski proizvodi, mineralna ulja i energenti, električna energija, zaslađena bezalkoholna pića, tečnosti za elektronske cigarete, plastika za jednokratnu upotrebu, i određeni proizvodi od šećera, kakaa i sladoleda. Carine se takođe primjenjuju na uvoz, ali ne postoji jedinstvena univerzalna carinska stopa, jer primjenjiva carina zavisi od tarifne klasifikacije, porijekla i preferencijalnog trgovinskog tretmana.

Zaključna napomena

Montenegro ostaje poreski konkurentan, ali više nije tačno opisivati ga kao jurisdikciju sa jednom stopom. Stvarna poreska pozicija zavisi od klasifikacije prihoda, prirode transakcije, statusa poreskog obveznika, dostupnosti odbitaka ili izuzeća, a u prekograničnim slučajevima i od relevantne ugovorne pozicije. Za investitore, poslodavce, vlasnike nekretnina i međunarodne grupe, detalji su sada jednako važni kao i najavljena stopa.